تاریخ انقضای مواد غذایی واقعاً چه معنایی دارد؟
تاریخ انقضای مواد غذایی واقعاً چه معنایی دارد؟
تا به حال شده محصولی را از کابینت یا یخچال بیرون بیاورید، تاریخ درجشده روی بستهبندی را ببینید و با خودتان فکر کنید: «هنوز میشود از این محصول استفاده کرد؟»
تاریخ انقضای مواد غذایی واقعاً چه معنایی دارد؟
تاریخهایی که روی بستهبندی مواد غذایی درج میشوند، همیشه یک معنی ندارند. عباراتی مانند Best By، Sell By، Use By یا تاریخ انقضا ممکن است با هدفهای متفاوتی روی محصول درج شده باشند.
شناخت این تفاوتها میتواند به تصمیمگیری بهتر، کاهش دورریز و مدیریت اقتصادیتر خرید کمک کند.
آیا هر تاریخی روی بستهبندی یعنی محصول دیگر قابل مصرف نیست؟
خیر، لزوماً.
در بسیاری از موارد، تاریخ درجشده روی مواد غذایی به کیفیت و بهترین زمان مصرف محصول مربوط میشود، نه اینکه محصول دقیقاً در روز بعد از آن تاریخ ناگهان غیرقابل مصرف شود.
برای مثال، FDA توضیح میدهد که عباراتی مانند «Best if Used By» بیشتر برای مشخص کردن زمانی استفاده میشوند که محصول از نظر طعم و کیفیت در بهترین وضعیت خود قرار دارد.
البته این موضوع به نوع ماده غذایی، قوانین کشور، دستورالعمل تولیدکننده و شرایط نگهداری بستگی دارد.
بنابراین نباید همه تاریخها را با یک مفهوم تفسیر کرد.
تفاوت Best By، Sell By و Use By چیست؟
معنای دقیق این عبارات بسته به سیستم برچسبگذاری و مقررات محل تولید یا عرضه میتواند متفاوت باشد، اما بهطور کلی:
Best By / Best if Used By
معمولاً به بهترین کیفیت محصول اشاره دارد؛ یعنی ممکن است بعد از آن تاریخ، کیفیتی مانند طعم یا بافت بهتدریج کاهش پیدا کند.
Sell By
این عبارت بیشتر برای مدیریت موجودی فروشگاه و زمان عرضه محصول استفاده میشود و لزوماً به معنی آخرین زمان مصرف توسط مشتری نیست.
Use By
این عبارت میتواند به آخرین زمان پیشنهادی مصرف مربوط باشد و در محصولات خاص ممکن است اهمیت بیشتری از نظر ایمنی داشته باشد.
به همین دلیل، همیشه باید برچسب کامل محصول و دستورالعمل تولیدکننده را در نظر گرفت.
چرا تاریخ روی بستهبندی اهمیت دارد؟
تاریخگذاری مواد غذایی بخشی از اطلاعاتی است که به مصرفکننده کمک میکند کیفیت محصول و زمان مناسب استفاده از آن را بهتر مدیریت کند.
مشکل زمانی ایجاد میشود که همه تاریخها را «تاریخ انقضا» بدانیم.
FDA اعلام کرده که سردرگمی درباره تاریخهای درجشده روی مواد غذایی میتواند یکی از عوامل دورریز مواد غذایی باشد و برآورد کرده که این سردرگمی با حدود ۲۰ درصد از دورریز غذایی مصرفکنندگان مرتبط است.
شرایط نگهداری به اندازه تاریخ اهمیت دارد
فرض کنید روی یک محصول نوشته شده است: در جای خشک و خنک نگهداری شود.
این جمله بخشی از دستور مصرف محصول است.
اگر محصولی که باید در شرایط خاصی نگهداری شود، در معرض گرما، رطوبت، نور یا شرایط نامناسب قرار بگیرد، کیفیت آن ممکن است زودتر کاهش پیدا کند.
پس هنگام بررسی یک محصول نباید فقط تاریخ را نگاه کنیم. باید بپرسیم: آیا محصول در شرایط مناسبی نگهداری شده است؟
بعد از باز کردن بستهبندی چه میشود؟
یکی دیگر از نکات مهم، تفاوت بین محصول بازنشده و محصول بازشده است.
بعد از باز شدن بستهبندی، محصول در معرض هوا، رطوبت و عوامل محیطی قرار میگیرد.
بنابراین در بسیاری از موارد، باید علاوه بر تاریخ درجشده روی بسته، دستورالعمل مربوط به مدت نگهداری پس از باز شدن را نیز بررسی کنیم.
اگر تولیدکننده دستور مشخصی درباره مدت مصرف پس از باز شدن ارائه کرده است، بهتر است همان دستورالعمل را مبنا قرار دهیم.
ظاهر و وضعیت محصول را هم بررسی کنیم
تاریخ تنها اطلاعاتی نیست که باید به آن توجه کنیم.
اگر یک محصول تغییر غیرعادی در مواردی مانند بو، رنگ، بافت، ظاهر، قوام یا وضعیت بستهبندی دارد، بهتر است با احتیاط بیشتری برخورد کنیم.
FDA نیز توصیه میکند محصولاتی که بعد از تاریخ کیفیت، تغییر قابلتوجهی در رنگ، قوام یا بافت پیدا کردهاند با احتیاط بررسی شوند.
- بو
- رنگ
- بافت
- ظاهر
- قوام
- وضعیت بستهبندی
چطور از دورریز مواد غذایی جلوگیری کنیم؟
یکی از سادهترین روشها این است که محصولات قدیمیتر را در قسمت جلوی کابینت، یخچال یا فریزر قرار دهیم و محصولات جدیدتر را پشت آنها بگذاریم.
این روش باعث میشود محصولاتی که زودتر باید مصرف شوند، بیشتر جلوی چشم باشند.
همچنین بهتر است قبل از خرید، موجودی خانه را بررسی کنیم. گاهی محصولی را دوباره میخریم، در حالی که همان محصول در کابینت یا فریزر خانه وجود دارد.
یک قانون ساده برای خانه
برای مدیریت بهتر مواد غذایی میتوانیم یک عادت ساده داشته باشیم:
- اول محصولاتی را مصرف کنیم که زودتر باید استفاده شوند.
- محصولات نزدیکتر به تاریخ مصرف را در جای جلوی دید قرار دهیم.
- قبل از خرید، موجودی یخچال و کابینت را بررسی کنیم.
این روش بهخصوص برای خانوادههایی که خرید هفتگی انجام میدهند، بسیار کاربردی است.
تاریخ انقضا را جدی بگیریم، اما درست تفسیر کنیم
هدف این نیست که تاریخ درجشده روی محصولات را نادیده بگیریم.
برعکس، تاریخ، شرایط نگهداری و دستورالعمل تولیدکننده باید همیشه مورد توجه باشند.
اما در عین حال، شناخت معنای تاریخها کمک میکند محصولاتی را که صرفاً کیفیت مطلوب خود را از دست دادهاند، با محصولاتی که از نظر ایمنی نیاز به احتیاط بیشتری دارند، اشتباه نگیریم.
آگاهی بیشتر یعنی تصمیم بهتر؛ نه بیاحتیاطی.
جمعبندی
تاریخ روی بستهبندی فقط یک عدد نیست. این تاریخ بخشی از اطلاعاتی است که باید همراه با نوع محصول، شرایط نگهداری، وضعیت بستهبندی و دستورالعمل تولیدکننده بررسی شود.
با یادگیری معنای برچسبها و مدیریت بهتر مواد غذایی در خانه، میتوانیم هم خرید آگاهانهتری داشته باشیم و هم مقدار زیادی از دورریز مواد غذایی را کاهش دهیم.
گاهی یک نگاه دقیقتر به برچسب محصول، هم به جیب ما کمک میکند و هم به غذایی که تولید شده است احترام بیشتری میگذارد.
